ซำบายดี...จำปาสัก ควันหลงการสัมมนา ณ ดินแดนลาวใต้ สานสายใยสองฝั่งโขง

      






       เมื่อวันที่ 8-12 มี.ค. ชาวคณะมนุษยศาสตร์ได้จัดการสัมมนาที่ลาวใต้ บ้านพี่เมืองน้องริมฝั่งโขงเพื่อศึกษาภาษาและวัฒนธรรมของชาวลาว พวกเราเดินทางโดยรถไฟตู้นอนปรับอากาศชั้น 2 ออกจากสถานีรถไฟหัวลำโพงสองทุ่มกว่า late ไปหนึ่งชั่วโมง (ตามสไตล์รถไฟไทย) ถึงอุบล อาบน้ำที่โรงแรมแล้วโดยสารรถเข้าสู่ประเทศลาวที่ด่านช่องเม็ก บรรยากาศฝั่งลาวจะเหมือนชนบทบ้านเราเมื่อสัก 20 ปีที่แล้ว ยกเว้นทุกบ้านจะติดจานดาวเทียมเพื่อรับทีวีช่อง 3, 5, 7, 9  ของไทย ไม่ว่าจะเป็นละครหรือข่าวไทย คุยกับคนลาวได้หมด 





     มาลาวไม่ต้องห่วงอยู่ 2 เรื่องคือไม่ต้องแลกเงินกีบ เพราะใช้เงินไทยได้ โดยเฉพาะแบงค์ 20 บาท (พกไปเยอะ ๆ เพระใช้ซื้อของได้ทุกอย่าง) อีกเรื่องคือภาษา คนลาวจะใช้ภาษาที่พวกเราฟังรู้เรื่องโดยไม่ต้องหาล่ามมาแปลให้ เพราะเหมือนภาษาอีสานบ้านเรา เสน่ห์ของลาวก็คือภาษานี่แหละ เพราะศัพท์แต่ละคำจะสื่อความหมายตรง ๆ (ตรงจนบางครั้งก็น่าตกใจ) เช่น คำแรกที่พวกครูภาษาอย่างพวกเราอิ้งไปเลยก็คือ คำว่า ปี้ ในลาวจะหมายถึง ตั๋ว (ความหมายแตกต่างกับคำไทยโดยสิ้นเชิง) หรือคำว่า น้ำแตก หมายถึง เหงื่อออก ถ้าอยากได้น้ำเย็นต้องบอกว่าขอน้ำมีอารมณ์ ถ้าอยากได้แก้วน้ำ ต้องบอกว่าขอจอก ถ้าบอกแก้ว คุณจะได้ขวดแทน (แก้ว = ขวด ในลาว) ส่วนหลอดดูดน้ำ คือ ท่อดูด เมื่อต้องการเรียกบริกร ในโรงแรมหรือร้านอาหาร กรุณาเรียก นางบำเรอ หรือ นายบำเรอ นะคะ ถ้าเรียก น้อง ๆ หรือ บ๋อย ล่ะก้อ ไม่มีใครมาคอยรับใช้คุณแน่





     ถ้าคุณอยากเข้าห้องส้วม ในลาวคุณต้องไป ห้องวิด เท่านั้น ถ้าคุณอยากไปห้องส้วมจริง ๆ คุณก็ต้องแต่งงานก่อนเพื่อจะได้เข้าห้องส้วมในลาวเพราะคำนี้จะหมายถึง ห้องหอ แล้วถ้าอยากได้กระดาษทิชชูล่ะก้อ คุณต้องขอผ้าอนามัยนะคะ ส่วนสาว ๆ ที่อยากได้ผ้าอนามัยในภาษาไทยล่ะก้อ ต้องใช้คำว่าผ้าซับเลือดค่ะ (ต๋งตรงว่ามั้ย)





     สาว ๆ ในลาวจะมีคำนำหน้าชื่ออย่างเดียวเท่านั้นคือ นาง ถ้าเป็นเด็กก็จะเรียกว่า นางน้อย สาวโสดในลาวดูจะได้รับการยกย่องยังไงไม่รู้นะ เพราะจะถูกเรียกว่า นางมรดก ส่วนชายโสด ไม่ใช่นายมรดก แต่เป็น บ่าวแนว คำที่ถูกใจบรรดาป้า ๆ ในทริปนี้ก็คือ คำเรียกเมียหลวง ที่เรียกว่า เมียบังเกิดเกล้า ส่วนเมียน้อยคือ เมียบุญธรรม 





    ศัพท์แพทย์ที่น่าสนใจอย่างเช่น โรงพยาบาล เรียกว่า โฮงหมอ ส่วน แพทย์ คือ ท่านหมอ และนางพยาบาลคือ นางแพด บุรุษพยาบาลคือ นายแพด ห้องคลอด คือ ห้องประสูติ ส่วนห้องฉุกเฉิน คือ ห้องมรสุม เลือกเอาแล้วกันว่าอยากเข้าห้องไหน




    คำที่ห้ามพูดเด็ดขาดในลาวคือ คำว่า ซื้อของ (ซื้อเคื่อง) เพราะจะหมายถึงการค้าประเวณี แต่ถ้ามีใครมาโอ้โลม ปฏิโลม กับคุณล่ะก้อ ไม่ต้องกลัวนะคะ เพราะเขาแค่จะมาคุยกับคุณเท่านั้นเองค่ะ  





คำศัพท์ที่น่าสนใจอื่น ๆ เช่น 

     สิ่งที่ได้จากทริปนี้นอกจากภาษาที่เว้ากันซื่อ ๆ แล้ว พวกเรายังได้สัมผัสกับความงามตามธรรมชาติของแหล่งท่องเที่ยวในลาวไม่ว่าจะเป็นน้ำตกคอนพะเพ็ง (ไนแองการ่าแห่งเอเชีย) น้ำตกหลี่ผี น้ำตกผาส้วม หรือปราสาทหินวัดภู (ได้รับการยกย่องเป็นมรดกโลก) แม้ว่าอากาศจะร้อนจัด การเดินทางต้องใช้เวลานาน  แต่พวกเราก็ยังม่วนซื่นกัน ถือเป็นประสบการณ์ที่มีค่ามากที่อยากแบ่งปันให้ทุกคนได้รับรู้ค่ะ (ดูภาพได้ที่ gallery)




























                                                             ขอขอบคุณอ.นพณัฐ เลิศสุทธิผลที่เอื้อเฟื้อข้อมูล